DAAD təqaüd proqramına müraciət prosesi tamamilə onlayn qaydada həyata keçirilir. Bunun üçün DAAD Portalında qeydiyyatdan keçməli, müraciət formasını doldurmalı, tələb olunan sənədləri sistemə yükləməli və müraciətinizi son tarixə qədər təsdiqləməlisiniz.
- DAAD Portalında hesab yaradın
Müraciətə başlamazdan əvvəl portal.daad.de saytında hesab yaradın. Bunu son müraciət tarixindən ən azı 4–6 həftə əvvəl etməyiniz tövsiyə olunur.
Qeydiyyatdan sonra hesabınızı e-poçt vasitəsilə təsdiqləməlisiniz. Müraciətlərin çox olduğu dövrlərdə hesabın aktivləşdirilməsi 24–48 saat çəkə bilər. Buna görə də qeydiyyatı son günlərə saxlamaq məsləhət görülmür.
- Müraciət formasını doldurun
Hesabınız aktivləşdikdən sonra onlayn müraciət formasını doldurmalısınız. Burada sizdən akademik fəaliyyətiniz, tədqiqat planınız və maliyyələşmə ilə bağlı məlumatlar tələb olunur.
Müraciət formasında əsasən aşağıdakı bölmələr yer alır:
● Şəxsi məlumatlar – şəxsi məlumatlarınız və Almaniyada təhsil almaq motivasiyanız;
● Akademik keçmiş – əldə etdiyiniz bütün ali təhsil dərəcələri, ÜOMG (GPA) və digər akademik göstəricilər;
● Tədqiqat təklifi – təxminən 2000 sözdən ibarət layihə təsviri;
● Nəşrlərin siyahısı – akademik məqalələriniz, konfrans təqdimatlarınız və əldə etdiyiniz mükafatlar.
- Tələb olunan sənədləri yükləyin
Növbəti mərhələdə bütün tələb olunan sənədləri PDF formatında sistemə yükləməlisiniz. Hər bir faylın həcmi 5 MB-dan çox olmamalıdır.
Adətən aşağıdakı sənədlər tələb olunur:
● CV (maksimum 3 səhifə);
● diplom və akademik transkriptlər;
● dil biliyini təsdiq edən sertifikat (Alman dilli proqramlar üçün minimum B1 səviyyəsi);
● iki akademik tövsiyə məktubu;
● Almaniyadakı elmi rəhbərdən qəbul və ya razılıq məktubu.
Burada ən vacib sənədlərdən biri Almaniyadakı elmi rəhbərin razılıq məktubudur. DAAD, təsdiqlənmiş elmi rəhbəri olmayan müraciətləri qiymətləndirmir. Buna görə də potensial elmi rəhbərlərlə müraciət tarixindən 6–8 ay əvvəl əlaqə saxlamağa başlamaq tövsiyə edilir.
- Müraciəti təqdim edin və statusunu izləyin
Bütün məlumatları yoxladıqdan sonra müraciətinizi son gün Almaniya vaxtı ilə saat 23:59-dan gec olmayaraq təqdim etməlisiniz. Son tarixdən sonra göndərilən müraciətlər qəbul edilmir.
Müraciət tamamlandıqdan sonra sizə müraciət nömrəsini əks etdirən təsdiq e-poçtu göndəriləcək. Sonrakı mərhələlərdə müraciətinizin vəziyyətini DAAD Portalı vasitəsilə həmin nömrə ilə izləyə bilərsiniz.
Tələb olunan sənədlər hansılardır?
DAAD təqaüdünə müraciət edərkən bütün sənədlərin tam və düzgün hazırlanması böyük əhəmiyyət daşıyır. Ən kiçik çatışmazlıq belə müraciətin qiymətləndirilməsinə mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə də sənədləri əvvəlcədən yoxlamaq və bütün tələblərə uyğun təqdim etmək vacibdir.
Akademik transkript
Müraciət zamanı təhsil aldığınız bütün universitetlərin akademik transkriptlərini təqdim etməlisiniz. Buraya həm məzun olduğunuz, həm də hər hansı səbəbdən bitirmədiyiniz ali təhsil müəssisələri daxildir.
Transkriptlərdə aşağıdakı məlumatlar aydın şəkildə göstərilməlidir:
● hər bir fənn üzrə əldə etdiyiniz qiymətlər;
● kredit saatları və ya ECTS kreditləri;
● ümumi ÜOMG (GPA) və ya akademik sıralamanız;
● istifadə olunan qiymətləndirmə sisteminin izahı.
Əgər ölkəniz fərqli qiymətləndirmə sistemi tətbiq edirsə, qiymətlərin necə hesablandığını izah edən rəsmi sənədi də əlavə etməyiniz tövsiyə olunur. Çünki qiymətləndirmə sistemi aydın göstərilmədikdə bəzi müraciətlər qiymətləndirmə mərhələsindən keçə bilmir.
Dil sertifikatı
Dil biliyini təsdiq edən sertifikat da müraciətin vacib hissələrindən biridir.
İngilis dilli proqramlar üçün adətən IELTS (minimum 6.5 bal) və ya TOEFL (minimum 90 bal) tələb olunur.
Alman dilində tədris olunan proqramlara müraciət edən namizədlər isə DSH-2, TestDaF (minimum 4 bal) və ya Goethe C1 sertifikatlarından birini təqdim etməlidirlər.
DAAD iki ilə qədər əvvəl alınmış dil sertifikatlarını qəbul etsə də, bəzi universitetlər daha yeni nəticələr tələb edə bilər. Buna görə də müraciət etməyi planlaşdırdığınız universitetin tələblərini ayrıca yoxlamağınız tövsiyə olunur.
Tövsiyə məktubları
Müraciət üçün iki akademik tövsiyə məktubu təqdim etmək məcburidir. Bu məktublardan ən azı biri sonuncu ali təhsil pilləniz üzrə elmi rəhbəriniz və ya akademik fəaliyyətinizi yaxından tanıyan müəlliminiz tərəfindən yazılmalıdır.
Tövsiyə məktublarında aşağıdakı məqamların əks olunması məqsədəuyğundur:
● akademik nailiyyətləriniz və potensialınız;
● tədqiqat aparmaq bacarıqlarınız və müstəqil işləmək qabiliyyətiniz;
● təqdim etdiyiniz tədqiqat layihəsinə uyğunluğunuz;
● xaricdə təhsil almağınıza töhfə verəcək şəxsi keyfiyyətləriniz.
Hazır şablonlardan istifadə edilərək yazılmış ümumi tövsiyə məktubları seçici komissiya tərəfindən asanlıqla müəyyən edilir və müraciətin uğur şansını azalda bilər. Buna görə də tövsiyə məktubunu yazacaq şəxslərdən layihəniz və akademik məqsədləriniz barədə konkret məqamlara toxunmalarını xahiş edin.
DAAD seçim prosesi necə aparılır?
DAAD müraciətləri bir neçə mərhələdə qiymətləndirilir. Hər mərhələni uğurla keçən namizədlər növbəti qiymətləndirmə mərhələsinə dəvət olunur.
- Administrativ yoxlama (Noyabr–Dekabr)
İlk mərhələdə DAAD əməkdaşları müraciətin bütün texniki və inzibati tələblərə cavab verib-vermədiyini yoxlayırlar.
Bu mərhələdə müraciətlərin təxminən 20 faizi aşağıdakı səbəblərə görə rədd edilir:
● tələb olunan sənədlərin tam təqdim edilməməsi;
● uyğunluq şərtlərinin pozulması;
● texniki problemlər (yanlış format, zədələnmiş fayllar və s.).
- Akademik qiymətləndirmə (Yanvar–Mart)
Növbəti mərhələdə müraciətlər müvafiq sahə üzrə alman alimləri tərəfindən qiymətləndirilir.
Qiymətləndirmə əsasən dörd meyar üzrə aparılır:
● 40% – Akademik göstəricilər: qiymətlər, elmi nəşrlər və akademik potensial;
● 30% – Tədqiqat layihəsinin keyfiyyəti: layihənin aktuallığı, orijinallığı və metodologiyası;
● 20% – Almaniya ilə əlaqəlilik: niyə məhz Almaniyada və seçdiyiniz universitetdə təhsil almaq istədiyiniz;
● 10% – Gələcək təsir: əldə etdiyiniz biliklərin ölkəniz üçün hansı faydanı verəcəyi.
- Yekun seçim (Aprel–May)
Son mərhələdə alman alimləri, DAAD nümayəndələri və bəzi tərəfdaş qurumların təmsil olunduğu seçim komitəsi yekun qərarı verir.
Adətən nəticələr may–iyun aylarında elan edilir. Gözləmə siyahısında olan namizədlər isə digər iştirakçıların imtina etməsi halında avqust ayına qədər təklif ala bilərlər.
Müraciəti uğursuz olan namizədlərə ümumi qiymətləndirmə nəticəsi təqdim olunur. Onlar növbəti il müraciətlərini təkmilləşdirərək yenidən şanslarını sınaya bilərlər.
DAAD müraciəti zamanı ən çox edilən səhvlər
Müraciət edənlərin yol verdiyi bəzi səhvlər təqaüd qazanmaq şansını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.
Ən çox rast gəlinən səhvlər bunlardır:
● Elmi rəhbəri gec axtarmaq. DAAD rəsmi qəbul və ya razılıq məktubu tələb edir. Buna görə də potensial professorlarla müraciətdən 8–10 ay əvvəl əlaqə saxlamaq tövsiyə olunur.
● Qeyri-real tədqiqat layihəsi hazırlamaq. Layihə həm real, həm də 2–3 il ərzində həyata keçirilə biləcək səviyyədə olmalıdır.
● Dil tələblərini nəzərə almamaq. İngilis dilli proqramlara müraciət etsəniz belə, gündəlik həyat üçün əsas alman dili bilikləri üstünlük hesab oluna bilər.
Təqaüd müddətində işləmək mümkündürmü?
DAAD təqaüdçülərinə ildə 120 tam iş günü və ya 240 yarım iş günü işləməyə icazə verilir. Bu, əsasən universitetdə assistent və ya yarımştat tədqiqatçı kimi fəaliyyət göstərən tələbələrə aiddir.
Bununla yanaşı, əsas diqqət PhD tədqiqatına yönəldilməlidir. DAAD namizədlərin akademik irəliləyişini mütəmadi olaraq izləyir.
Təqaüd başa çatdıqdan sonra
DAAD proqramının əsas məqsədlərindən biri məzunların əldə etdikləri bilik və təcrübəni öz ölkələrində tətbiq etmələridir. Buna görə də təqaüdçülərdən məzun olduqdan sonra ən azı iki il öz ölkələrində fəaliyyət göstərmələri gözlənilir.
Bununla belə, bəzi istisnalar mövcuddur. Məsələn:
● beynəlxalq təşkilatlarda işləmək üçün xüsusi icazə almaq mümkündür;
● ölkənizdə fəaliyyət göstərən Almaniya şirkətlərində işləmək bu öhdəliyin yerinə yetirilməsi kimi qəbul oluna bilər;
● bəzi hallarda postdoktorantura tədqiqatları üçün əlavə maliyyə dəstəyi təqdim edilir.
Bundan əlavə, məzunlar dünyanın müxtəlif ölkələrində fəaliyyət göstərən 600 mindən çox üzvü olan DAAD məzunlar şəbəkəsinə qoşula və gələcək proqramlardan yararlana bilərlər.
Tez-tez verilən suallar
Eyni vaxtda bir neçə DAAD proqramına müraciət etmək mümkündürmü?
Bəli. Eyni ildə bir neçə DAAD proqramına müraciət edə bilərsiniz. Lakin yalnız bir təqaüd təklifini qəbul etmək mümkündür.
Alman dili mütləq tələb olunurmu?
İngilis dilli proqramlarda alman dili məcburi deyil. Bununla belə, ən azı A2 səviyyəsində alman dili biliyi həm seçim zamanı üstünlük yarada, həm də Almaniyada gündəlik həyatı asanlaşdıra bilər. Alman dilli proqramlar üçün isə minimum B1 səviyyəsi tələb olunur.
PhD təhsilini təqaüd müddətində başa çatdırmaq mümkün olmasa nə baş verir?
Əgər akademik fəaliyyətiniz qənaətbəxş hesab edilərsə, elmi rəhbərinizin dəstəyi ilə təqaüd müddəti bir dəfə olmaqla 12 aya qədər uzadıla bilər. Bundan sonrakı dövr üçün isə alternativ maliyyə mənbəyi tapmalı və ya təhsilinizi şəxsi vəsaitiniz hesabına davam etdirməlisiniz.
Ailə üzvləri təqaüdçü ilə birlikdə Almaniyaya gedə bilərmi?
Bəli. DAAD ailə müavinəti təqdim edir. Hazırda bu müavinət həyat yoldaşı üçün aylıq 276 avro, hər uşaq üçün isə aylıq 138 avro təşkil edir. Bununla yanaşı, ailə üzvlərinin Almaniyaya getmək üçün ayrıca viza müraciəti etmələri tələb olunur.
